สถาบันนโยบายสาธารณะ (สนส ม.อ.)

รายละเอียดโครงการ
ชื่อโครงการ/กิจกรรม พืชร่วมยาง ระนอง
ภายใต้โครงการ พืชร่วมยาง
รหัสโครงการ
ชื่อองค์กรที่รับผิดชอบ
วันที่อนุมัติ 1 กรกฎาคม 2563
ระยะเวลาดำเนินโครงการ 1 กรกฎาคม 2563 - 31 สิงหาคม 2564
งบประมาณ 200,000.00 บาท
ผู้รับผิดชอบโครงการ นายภัทร์พงศ์รวิญ สุวรรณสอง
พี่เลี้ยงโครงการ
พื้นที่ดำเนินการ จังหวัดระนอง
ละติจูด-ลองจิจูด

ข้อมูลในการดำเนินโครงการ

สถานการณ์

สถานการณ์ปัญหาขนาด

สถานการณ์/หลักการและเหตุผล

การดำเนินงานประเด็นความมั่นคงอาหาร:ระบบเกษตรและอาหารเพื่อสุขภาพภาคใต้  ของคณะทำงานศึกษาและพัฒนาข้อเสนอพัฒนาระบบเกษตร
และอาหารเพื่อสุขภาพภาคใต้ และคณะทำงานยุทธศาสตร์ กขป.ภาคใต้ จากเวทีสร้างสุขภาคใต้ ปี 2562 ภายใต้หลักคิดสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ อธิปไตยทางอาหาร สร้างหลักประกันในชีวิต จัดความสัมพันธ์ใหม่  โดยมีเป้าหมายร่วมกัน คือ ความมั่นคงทางอาหารและชีวิตพลเมืองฅนใต้  มีประเด็นยุทธศาสตร์ที่สำคัญ 6 ประเด็นยุทธศาสตร์ ได้แก่ เพื่อนำเข้า การพัฒนาระบบเกษตรและอาหารเพื่อสุขภาพภาคใต้ ตั้งอยู่ภายใต้หลักคิดสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ อธิปไตยทางอาหาร ด้วยการส่งเสริมสิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรให้เกิดความสมดุลยั่งยืน มีระบบจัดการผลผลิตที่เกื้อกูลและเหมาะสมกับบริบทพื้นที่ เพื่อให้มีปริมาณอาหารที่เพียงพอ มีคุณภาพอาหารปลอดภัย สร้างหลักประกันในชีวิต ด้วยการเสริมสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจ มีหลักประกันทางรายได้และสวัสดิการ สวัสดิภาพ มีความมั่นคงทางสุขภาพแก่พลเมืองฅนใต้ จัดความสัมพันธ์ใหม่ ปรับกระบวนทัศน์ใหม่ในการจัดหรือสร้างความสัมพันธ์ระหว่างคนกับคน ระหว่างชุมชนท้องถิ่นกับหน่วยงานองค์กรภาครัฐและเอกชน ระหว่างกลุ่มองค์กรเครือข่ายด้วยกัน มีความเคารพศักดิ์ครีความเป็นมนุษย์ต่อกันด้วยหลักปฏิบัติ “คิดเอื้อ คิดเผื่อ เพื่อนช่วยเพื่อน พี่ดูแลน้อง ” และแบ่งปันผลประโยชน์ที่เหมาะสม เท่าเทียม เป็นธรรม ด้วยความพึงพอใจร่วมกันของหุ้นส่วนผลประโยชน์ตน ประโยชน์สาธารณะ จากฐานหลักคิดข้างต้นเพื่อให้เกิดหรือบรรลุเป้าหมายร่วมกัน คือ ความมั่นคงทางอาหารและชีวิตพลเมืองฅนใต้ จำเป็นต้องมีประเด็นยุทธศาสตร์ที่สำคัญ 7 แนวทาง/ประเด็นสำคัญ ได้แก่ 1) การพัฒนาระบบและกลไกขับเคลื่อนระบบเกษตรและอาหารเพื่อสุขภาพภาคใต้ ทำหน้าที่ในการติดตาม ผลักดันแผนยุทธศาสตร์และข้อเสนอเชิงนโยบายสู่การปฏิบัติตามศักยภาพและโอกาสที่เอื้ออำนวย ด้วยยุทธวิธีสำคัญ เช่น การสร้างความรอบรู้ด้านอาหารศึกษาและบริโภคศึกษาแก่ประชาชนพลเมือง ติดตามทบทวนแผนยุทธศาสตร์พัฒนาระบบเกษตรและอาหารเพื่อสุขภาพภาคใต้ให้เหมาะสมกับภาวการณ์การเปลี่ยนแปลงของสังคม รวมทั้งการส่งเสริมสนับสนุนให้เกิดแผนยุทธศาสตร์ระบบอาหาร และประยุกต์ใช้กระบวนการธรรมนูญสุขภาพระดับพื้นที่ ประกาศเขตเกษตรสุขภาพ (พื้นที่คุ้มครองทางเกษตรกรรมสุขภาพ) ในระดับพื้นที่ชุมชนท้องถิ่นต่าง ๆ และการสร้างความเข้มแข็งแก่สถาบันเกษตรกรให้เป็นเสาหลักของชุมชนท้องถิ่น พร้อมการเชื่อมโยงประสานเครือข่ายในระดับท้องถิ่น จังหวัดหรือภูมิภาคให้เป็นพลังสร้างการเปลี่ยนแปลงทางนโยบาย 2) การพัฒนาระบบเกษตรสุขภาพที่สอดคล้องกับศักยภาพพื้นที่ ในรูปแบบต่าง ๆ เช่น เกษตรยั่งยืน วนเกษตร เกษตรธรรมชาติ (mao) ธนาคารต้นไม้ เกษตรอินทรีย์ เกษตรปลอดภัย เกษตรผสมผสาน เกษตรทฤษฎีใหม่ และ การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำประมงชายฝั่ง) โดยส่งเสริมและสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมในการผลิตแก่เกษตรกรและผู้ประกอบการ การพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานและเพิ่มมูลผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร การพัฒนาคุณภาพชีวิตแรงงานโดยหลักอาชีวอนามัย การส่งเสริมการผลิตเกษตรปลอดสารอาหารปลอดภัย การเฝ้าระวังสารเคมีเกษตรและอาหารปลอดภัย การส่งเสริมสนับสนุนและขยายผลให้ต้นไม้เป็นทรัพย์และหลักประกันในชีวิตเพื่อรองรับสังคมสูงวัย เป็นต้น 3) เสริมสร้างสุขภาวะชาวสวนยางและปาล์มน้ำมัน โดยการส่งเสริมวิจัยและพัฒนา เพิ่มมูลค่าในกระบวนการผลิต ผลิตภัณฑ์จากปาล์มน้ำมันและยางพารา ให้แก่กลุ่มเกษตรกร สถาบันเกษตรกร และผู้ประกอบการ การส่งเสริมและสนับสนุนสวนยางยั่งยืน ส่งเสริมการปรับวิถีการผลิตปาล์มน้ำมันแบบผสมผสานและเพิ่มประสิทธิการจัดการแปลง การส่งเสริมและขยายผลสวนเกษตรธาตุสี่หรือสวนสมรม สร้างมาตรการส่งเสริมการออมและสวัสดิการเพื่อเป็นหลักประกันในชีวิตแก่ชาวสวนยางพาราและปาล์มน้ำมัน เป็นต้น 4) การอนุรักษ์และใช้ประโยชน์พันธุกรรมและพืชอัตลักษณ์ถิ่น โดยการอนุรักษ์ ฟื้นฟู พัฒนาพันธุ์พืชและสัตว์ ให้คงอยู่เป็นฐานทรัพยากรกับชุมชนท้องถิ่น การส่งเสริมธนาคารเมล็ดพันธุ์และพันธุกรรมถิ่น การวิจัยและพัฒนาสมุนไพรเพื่อสุขภาพและการแพทย์ประจำถิ่น เช่น กัญชาเพื่อการแพทย์ กระท่อมชูกำลัง ขมิ้นถิ่นใต้ ฯ การพัฒนาต่อยอดพืชอัตลักษณ์ถิ่นให้เกิดมูลค่าและคุณค่าเพิ่มขึ้น เช่น กล้วยเล็บมือนางชุมพร ข้าวสังข์หยดพัทลุง ข้าวเหลืองปะทิว ส้มโอทับทิมสยาม เป็นต้น 5) การอนุรักษ์ ฟื้นฟู พัฒนาระบบนิเวศสิ่งแวดล้อมที่สมดุลยั่งยืน โดยการขยายผลการสร้างฝายมีชีวิตและการจัดการน้ำแบบมีส่วนร่วม การอนุรักษ์ ฟื้นฟู พัฒนาทรัพยากรดิน น้ำ ป่า และสภาพแวดล้อม การพัฒนากลไกเฝ้าระวังการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมและภูมิอากาศแบบมีส่วนร่วม การประเมินผลกระทบเชิงยุทธศาสตร์ และการประเมินผลกระทบต่อสุขภาพ (HIA) เป็นต้น 6) สุขภาวะชาวประมง โดยมีแนวทางสำคัญ เช่น มาตรการคุ้มครองพื้นที่สัวต์น้ำและประมงชายฝั่ง ธนาคารอาหารสัตว์น้ำ วิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์สินค้าประมง ฯ 7)เพิ่มประสิทธิการบริหารจัดการตลาดให้เกิดการลดช่องว่างระหว่างผู้ผลิตกับผู้บริโภค โดย เสริมสร้างการเชื่อมโยงการจัดการของกลุ่มผู้ผลิตเกษตรสุขภาพกับผู้ประกอบการท่องเที่ยวหรือกลุ่มท่องเที่ยวชุมชน การสร้างและพัฒนาผู้ประกอบการภาคเกษตร (เกษตรกรมืออาชีพ เกษตรกรรุ่นใหม่ ครัวเรือนพอเพียง ผู้ประกอบการครัวเรือน ) สร้างและพัฒนาโอกาสบริหารจัดการตลาดชุมชนท้องถิ่น ตลาดทั่วไป ตลาดออนไลน์แก่ผู้ประกอบการ การยกระดับการตลาดด้วยเชื่อมโยงจับคู่ธุรกิจ (Business Matching) การค้าการลงทุนหรือการร่วมทุน ระหว่างผู้ประกอบการกับหุ้นส่วนทางธุรกิจ โดยในจังหวัดระนอง................................

กรอบแนวคิด

กรอบแนวคิดและยุทธศาสตร์หลัก

การดำเนินงานประเด็นความมั่นคงอาหาร:ระบบเกษตรและอาหารเพื่อสุขภาพภาคใต้ ของคณะทำงานศึกษาและพัฒนาข้อเสนอพัฒนาระบบเกษตร
และอาหารเพื่อสุขภาพภาคใต้ และคณะทำงานยุทธศาสตร์ กขป.ภาคใต้ จากเวทีสร้างสุขภาคใต้ ปี 2562 ภายใต้หลักคิดสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ อธิปไตยทางอาหาร สร้างหลักประกันในชีวิต จัดความสัมพันธ์ใหม่ โดยมีเป้าหมายร่วมกัน คือ ความมั่นคงทางอาหารและชีวิตพลเมืองฅนใต้ นั้นได้สอดคล้องกับศูนย์วิชาการพัฒนานโยบายสาธารณะด้านการสร้างเสริมสุขภาพ (สนส.มอ.) ที่สนับสนุนการขยายผลการดำเนินงานของความมั่นคงทางอาหาร ในระยะที่ 3 โครงการมีขั้นตอนการดำเนินงาน ดังนี้
1) คณะทำงานโครงการทำความร่วมมือกับเครือข่ายเพื่อจัดทำ road map ในการขยายผล model พืชร่วมยาง (เครือข่ายที่เกี่ยวข้อง เช่น เจ้าหน้าที่ กยท. นักวิชาการ ร่วมคัดเลือกพื้นที่เป้าหมาย และพัฒนารูปแบบวนเกษตร เกษตรผสมผสานในสวนยาง หรือพืชร่วมยาง เพื่อนำไปให้เกษตรกรไปปรับใช้) 2) คณะทำงานโครงการร่วมกับ การยางแห่งประเทศไทย (กยท.) พัฒนาศักยภาพเกษตรกร ด้านวนเกษตร เกษตรผสมผสานในสวนยาง หรือพืชร่วมยางเกษตรกร 3) เครือข่ายนักวิชาการจากมหาวิทยาลัยแม่โจ้-ชุมพร มรท.ศรีวิชัยนครศรีธรรมราช ม.อ.สุราษฎร์ธานี ติดตามการดำเนินงานในพื้นที่ และถอดบทเรียน เพื่อจัดทำร่างยุทธศาสตร์ในการขยายผลรูปแบบพืชร่วมยาง 4) นักวิชาการประเมินและวิเคราะห์รูปแบบพืชร่วมยบาง วนเกษตร ฯ จากแปลงต้นแบบของเกษตรกรที่มีการนำร่องนำรูปแบบไปใช้ เพื่อพัฒนารูปแบบ ฯ ให้เหมาะสม สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่แต่ละจังหวัด
5) คณะทำงานทำความร่วมมือกับ กยท. ในการผลักดันนโยบายแนวทางการทำวนเกษตร เกษตรผสมผสานในสวนยาง หรือพืชร่วมยาง (แบบ 5) 6) คณะทำงานร่วมกับภาคีเครือข่าย จัดเวทีนโยบายเรื่องพืชร่วมยางและทำความร่วมมือกับภาคีเครือข่ายในการขับเคลื่อนข้อเสนอเชิงนโยบายและการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบพืชร่วมยาง วนเกษตร ผสมผสานในสวนยาง หรือพืชร่วมยาง เกษตรปลอดภัยเพื่อสุขภาพ 7) คณะทำงานร่วมกับภาครีเครือข่าย เช่นเกษตรจังหวัด เกษตรและสหกรณ์จังหวัด เครือข่ายเกษตรอินทรีย์ภาคใต้ในการขยายผลการการทำยุทธศาสตร์ข้าวอินทรีย์สู่การทำเกษตรอินทรีย์/เกษตรปลอดภัยเพื่อสุขภาพ ในพื้นที่นำร่อง 4 จังหวัด 8) คณะทำงานร่วมกับภาคียุทธศาสตร์จัดทำยุทธศาสตร์ เกษตรอินทรีย์ในพื้นที่ นครศรีธรรมราช ชุมพร ระนอง และนราธิวาส
9) คณะทำงานร่วมกับภาคียุทธศาสตร์ประชุมคณะทำงาน เพื่อเตรียมร่างรับฟังความเห็นยุทธศาสตร์ เกษตรอินทรีย์ ในจังหวัดเป้าหมาย
10) คณะทำงานทำความร่วมมือกับท้องถิ่นจังหวัดเป้าหมายในการขยายผลและสร้างปฏิบัติรูปแบบการดำเนินงานตำบลบูรณาการระบบอาหารในระดับตำบล ในพื้นที่ภาคใต้ จำนวน โซนละ 1 จังหวัด รวม 4 จังหวัด (ชุมพร ระนอง นครศรีธรรมราช และนราธิวาส) 11) คณะทำงานร่วมกับภาคียุทธศาสตร์พัฒนาศักยภาพทีมพี่เลี้ยง และผู้เกี่ยวข้องในการขยายผลตำบลบูรณาการ 12) คณะทำงานจัดประชุมเชิงปฏิบัติการแก่กลุ่มแกนนำ 4 จังหวัด รวม 40 ตำบล ตำบลละ 3 คน เพื่อเรียนรู้การปฏิบัติการ ดำเนินงานตำบลบูรณาการอาหาร 13) คณะทำงานร่วมกับภาคีเครือข่ายอาหารระดับ14 จังหวัดภาคใต้ จัดเวทีนโยบายประเด็นระบบอาหารระดับภาค จากการทบทวนบทเรียนและสถานการณ์ความไม่มั่นคงทางอาหารของพื้นที่ ของคณะทำงานฯ จึงมีกรอบการดำเนินงานเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหาร โดยเชื่อมโยงประเด็นการขับเคลื่อนขยายผลพืชร่วมยาง ตำบลบูรณาการอาหาร ยุทธศาสตร์ระบบอาหารจังหวัด ให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ ซึ่งยึดหลักการพัฒนาใช้ฐานพื้นที่เป็นตัวตั้ง อันเป็นการสร้างตัวอย่างหรือรูปแบบภาคใต้แห่งความสุข โดยมีกรอบการดำเนินงานระบบเกษตรและอาหารเพื่อสุขภาพภาคใต้

วัตถุประสงค์/เป้าหมาย

วัตถุประสงค์/ตัวชี้วัดความสำเร็จขนาดปัญหาเป้าหมาย 1 ปี
1 เพื่อสร้างความร่วมมือกับภาคีที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ ภาคประชาชน ภาคเอกชน ในการขยายผลเกษตรผสมผสานหรือวนเกษตรในพื้นที่
  1. เกษตรกรชาวสวนยางรายย่อยเป้าหมาย ทำพืชร่วมยางเพิ่มขึ้น ร้อยละ 90
  2. ครัวเรือนเป้าหมายที่ทำพืชร่วมยางมีผลผลิตอาหารปลอดภัยเพื่อบริโภคในครัวเรือนร้อยละ 90
  3. เศรษฐกิจครัวเรือนเป้าหมายดีขึ้น (รายได้เพิ่มขึ้น/รายจ่ายลดลง) 4)จำนวนเกษตรกรที่ทำเกษตรแบบอินทรีย์/เกษตรปลอดภัยเพื่อสุขภาพในพื้นที่เป้าหมายเพิ่มขึ้นร้อยละ 90
0.00
2 เพื่อติดตาม สนับสนุนและสังเคราะห์ความรู้พร้อมข้อเสนอต่อการทำสวนยางยั่งยืนในพื้นที่

เกิดเครือข่ายจาก 4 ภาคส่วน คือ ภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม

0.00

กลุ่มเป้าหมาย

กลุ่มเป้าหมายจำนวนที่วางไว้(คน)จำนวนที่เข้าร่วม(คน)
จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด
กลุ่มเป้าหมายจำนวนที่วางไว้(คน)จำนวนที่เข้าร่วม(คน)

การดำเนินงาน/กิจกรรม

วันที่ชื่อกิจกรรมกลุ่มเป้าหมาย
(คน)
งบกิจกรรม
(บาท)
ทำแล้ว
 
ใช้จ่ายแล้ว
(บาท)
15 ส.ค. 63 ประสานความร่วมมือกับเครือข่ายและภาคีที่เกี่ยวข้อง 30.00 45,400.00 50,582.00
20 ส.ค. 63 ประชุม ประสานความร่วมมือเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง จ.ระนอง 0.00 3,324.00 3,324.00
28 ก.ย. 63 ประชุม ประสานความร่วมมือเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง จ.ระนอง 0.00 3,964.00 3,964.00
17 ต.ค. 63 พัฒนาศักยภาพเกษตรกรสวนยาง 10 รายร่วมกับ กยท. 10.00 48,000.00 24,883.00
14 พ.ย. 63 ประชุม ประสานความร่วมมือเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง จ.ระนอง 0.00 3,780.00 3,780.00
22 พ.ย. 63 ติดตามสนับสนุนการดำเนินงานโดยทีมวิชาการเชื่อมโยงเครือข่าย กับเกษตรต้นแบบ และหรือ สถาบันเกษตรที่สังกัด 10.00 50,000.00 -
15 ม.ค. 64 จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อทบทวนวิเคราะห์ รูปแบบ/วิธีการปรับใช้การทำเกษตรกรรมยั่งยืนในสวนยาง ที่เหมาะสมและสรุปร่างข้อเสนอ 30.00 36,350.00 -
10 - 11 ก.พ. 64 ประชุม ประสานความร่วมมือเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง จ.ระนอง 0.00 24,876.00 24,876.00
10 - 11 ก.พ. 64 ประชุมประสานเครือข่ายจังหวัดระนอง 0.00 0.00 -
12 มี.ค. 64 เครือข่ายร่วมกับ กยท. จัดทำพัฒนาข้อเสนอ แนวทางการทำเกษตรกรรมยั่งยืนในสวนยาง และสร้างความร่วมมือขับเคลื่อนและผลักดันทางนโยบายต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 30.00 20,250.00 -
รวม 110 235,944.00 6 111,409.00
วิธีดำเนินการ (บรรยายเพิ่มเติม)

1)ประสานความร่วมมือกับเครือข่ายและภาคีที่เกี่ยวข้อง เพื่อจัดทำแผนปฏิบัติการขยายผลโมเดล ร่วมกันคัดเลือกเกษตรนำร่อง (แบบ 5 :ปลูกแทนแบบผสมผสาน หรือเกษตรกรรมยั่งยืน) 10 ราย 2)พัฒนาศักยภาพเกษตรกรสวนยาง 10 รายร่วมกับ กยท. โดยนำองค์ความรู้/รูปแบบ พืชร่วมยาง-สวนยางยั่งยืน แบบต่าง ๆ เรียนรู้ ปรับใช้ตามบริบทโดยได้รับการสนับสนุนจาก กยท. 3)ติดตามสนับสนุนการดำเนินงานโดยทีมวิชาการ  เชื่อมโยงเครือข่ายกับเกษตรต้นแบบ และหรือสถาบันเกษตรที่สังกัด พร้อมถอดบทเรียนเพื่อจัดทำร่างยุทธศาสตร์สวนยางยั่งยืน 4)จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อทบทวนวิเคราะห์ รูปแบบ/วิธีการปรับใช้การทำเกษตรกรรมยั่งยืนในสวนยาง ที่เหมาะสมและสรุปร่างข้อเสนอ 5)เครือข่ายร่วมกับ กยท. จัดทำพัฒนาข้อเสนอ แนวทางการทำเกษตรกรรมยั่งยืนในสวนยาง และสร้างความร่วมมือขับเคลื่อนและผลักดันทางนโยบายต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 6)เวทีนโยบายพืชร่วมยางหรือเกษตรกรรมยั่งยืนในสวนยางระดับภาคใต้ รวมประมวลสรุป ผลักดันนโยบาย

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

1) เกิดเครือข่ายความร่วมมือในการขยายผลการทำสวนยางยั่งยืนในพื้นที่จังหวัดชุมพร 2) เกษตรชาวสวนยางรายย่อยเป้าหมาย ทำเกษตรผสานผสาน/วนเกษตร (พืชร่วมยาง)เพิ่มขึ้นร้อยละ90 3) ครัวเรือนเกษตรกรเป้าหมายที่ทำพืชร่วมยางมีผลผลิตอาหารปลอดภัยเพื่อการบริโภคในครัวเรือนร้อยละ90 4) เกิดชุดความรู้การทำเกษตรผสมผสาน/วนเกษตรและข้อเสนอเชิงนโยบายการทำสวนยางยั่งยืน

เอกสารประกอบโครงการ

โครงการเข้าสู่ระบบโดย PPI_Admin PPI_Admin เมื่อวันที่ 29 มิถุนายน 2563 14:24 น.