แบบรายงานการดำเนินงานฉบับสมบูรณ์
รายงานฉบับสมบูรณ์
โครงการ
“ การขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยังยืนส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจังหวัดสงขลาและพัทลุง ”
จ.สงขลา และพัทลุง
หัวหน้าโครงการ
ดร.เพ็ญ สุขมาก
ชื่อโครงการ การขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยังยืนส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจังหวัดสงขลาและพัทลุง
ที่อยู่ จ.สงขลา และพัทลุง จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ เลขที่ข้อตกลง 69-E1-0042
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 15 พฤศจิกายน 2568 ถึง 14 พฤศจิกายน 2569
กิตติกรรมประกาศ
"การขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยังยืนส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจังหวัดสงขลาและพัทลุง จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน จ.สงขลา และพัทลุง
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
การขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยังยืนส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจังหวัดสงขลาและพัทลุง
บทคัดย่อ
โครงการ " การขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยังยืนส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจังหวัดสงขลาและพัทลุง " ดำเนินการในพื้นที่ จ.สงขลา และพัทลุง รหัสโครงการ ระยะเวลาการดำเนินงาน 15 พฤศจิกายน 2568 - 14 พฤศจิกายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 9,623,085.00 บาท จาก เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
กิตติกรรมประกาศ บทคัดย่อ ความเป็นมา/หลักการเหตุผล วัตถุประสงค์โครงการ กิจกรรม/การดำเนินงาน กลุ่มเป้าหมาย ผลลัพธ์ที่ได้ การประเมินผล ปัญหาและอุปสรรค ข้อเสนอแนะ เอกสารประกอบอื่นๆ
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
โครงการขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยั่งยืนส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุลจังหวัดสงขลาและพัทลุง ระยะเวลาดำเนินงาน 15 พฤศจิกายน 2568 – 14 พฤศจิกายน 2569
ความสำคัญที่ต้องดำเนินโครงการ
ความมั่นคงทางอาหารเป็นเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน Sustainable Development Goals (SDGs) โดยการส่งเสริมเกษตรกรรมที่ยั่งยืน ซึ่งปีพ.ศ.2562 ซึ่งนิยามความมั่นคงทางอาหารครอบคลุมถึงเรื่องอาหารปลอดภัยและโภชนาการ จากการจัดอันดับ Global Food Security Index ประเทศไทยมีคะแนนความมั่นคงทางอาหารร้อยละ 65.1 อยู่อันดับที่ 52 จากทั้งหมด 113 ประเทศ ซึ่งอยู่อันดับต่ำกว่าจีน (อันดับ 35) ความไม่มั่นคงทางอาหารยังมีปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ (1) กลุ่มคนยากจนกลุ่มคนบอบบางเข้าไม่ถึงอาหารที่มีโภชนาการที่เหมาะสม (2) ประชากรไทยมีปัญหาการบริโภคไม่ได้ตามโภชนาการขาดความเข้าใจ บริโภคตามความชอบ (3) เกษตรกรรายย่อยส่วนใหญ่ยังไม่พร้อมเปลี่ยนแปลงรูปแบบการผลิตแบบเกษตรทฤษฎีใหม่ (4) เกษตรกรรายย่อยผู้ประกอบการรายเล็กมีปัญหาการเพิ่มผลผลิต ยกระดับรายได้ เพราะเข้าไม่ถึงทรัพยากร แหล่งทุน องค์ความรู้ เทคโนโลยี
ด้านความปลอดภัยของอาหาร ยังคงมีการตกค้างของสารเคมีทางการเกษตรจากข้อมูลเครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช (Thai-PAN) ได้เฝ้าระวังและเตือนภัยให้ผู้บริโภค ได้เก็บตัวอย่างผลไม้ 85 ตัวอย่างช่วงเดือนธันวาคม 2567 ในห้างสรรพสินค้าจำนวน 5 แห่ง ได้แก่ Makro, BigC ,Tops,Lotus, Gourmet Market และตลาดสด 12 จังหวัด ได้แก่ เชียงใหม่ นครสวรรค์ ราชบุรี ปทุมธานี นนทบุรี นครปฐม ระยอง ขอนแก่น ยโสธร มหาสารคาม อุบลราชธานี โดยส่งวิเคราะห์สารพิษครอบคลุม 419 รายการ พบสารคลอร์ไพริฟอส ในผลิตภัณฑ์กำจัดแมลง ตกค้างในส้มเปลือกล่อน 4 ตัวอย่าง ฝรั่ง 1 ตัวอย่าง พุทธาช็อคโกแลต 6 ตัวอย่าง ซึ่งสารพิษตกค้างในผลไม้เป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4 ส่งผลต่อสมองของทารกและระบบประสาท (ที่มา https://www.tcc.or.th/category/food-and-drug)
ในปัจจุบันพบโรคที่เกิดจากการบริโภคอาหาร และก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพ โดยในปี 2567 จังหวัดที่มีอัตราป่วยรายใหม่โรคเบาหวานสูงสุด ได้แก่ จังหวัดพัทลุง 732.8 ต่อแสนประชากร และจังหวัดสงขลา 518.8 ต่อแสนประชากร อัตราการป่วยรายใหม่ของโรคความดันโลหิตสูงต่อแสนประชากร 952.3, 1,109 และ 1,149.6 โดยปี 2567 จังหวัดที่มีอัตราการป่วยรายใหม่โรคความดันโลหิตสูง ได้แก่ จังหวัดพัทลุง 1,477.3 ต่อแสนประชากร (ที่มา รายงานประจำปี 2567 สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 12 สงขลา) สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคจากการบริโภคอาหาร ล้วนมาจากพฤติกรรมการกินอาหารไม่ดีต่อสุขภาพ ข้อมูลของมหาวิทยาลัยมหิดล พบว่า (1) การทานเนื้อสัตว์ติดมันของประชากรโดยรวมร้อยละ 40 กลุ่มที่ทานเนื้อสัตว์ติดมันพบมากในเพศชายที่เป็นกลุ่มวัยทำงานอายุ 15-59 ปี ที่อาศัยอยู่่ในจังหวัดพัทลุง (2) เครื่องดื่มรสหวาน ได้้แก่่ นมปรุงแต่งรส น้ำอัดลม น้ำหวาน โกโก้้ โอวันติน ชาเย็น กาแฟเย็น น้ำปั่น น้ำผลไม้้ นมเปรี้ยว เป็นต้น วัยทำงานกินปริิมาณเฉลี่ยมากที่สุดวันละ 314.65 ซีซี จังหวัดสงขลากินปริมาณเฉลี่ย วันละ 298.43 ซีซี และจังหวัดพัทลุง กินปริมาณเฉลี่ย วันละ 201.43 ซีซี (3) อาหารที่มีกะทิ/เนย เช่น พิซซ่า ขนมเค้ก เครป โรตีี คุกกี้ โดนัท ฮันนี่่โทสต์ และเบเกอรี่ต่างๆ กลุ่มผู้้สูงอายุกินเฉลี่ยมากที่สุด 1.68 ช้อนกินข้าว จังหวัดสงขลามีร้อยละของผู้กินได้้กินอาหารที่่มีีกะทิิ/เนยในช่วง 7 วันมากที่่สุด ร้อยละ 54.5 และจังหวัดพัทลุงมีร้อยละของผู้กินได้้กินอาหารที่่มีีกะทิิ/เนย ร้อยละ 44.9 (4) อาหารแปรรูปรสเค็ม เช่น บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป โจ๊กกึ่งสำเร็จรูป จังหวัดสงขลากินอาหารแปรรูปรสเค็มร้อยละ 21.1 และจังหวัดพัทลุงกินอาหารแปรรูปรสเค็มร้อยละ 14.1 (5) เครื่องปรุงรสเค็ม เช่น เกลือ น้ำปลา ซีอิ๊ว ซอสปรุงรส ซอสมะเขือเทศ กะปิ น้ำจิ้มไก่ น้ำปลาร้า โดยเป็นการเติมในอาหารที่ปรุงสุกแล้ว กลุ่มวัยทำงานเติมมากที่่สุด ร้อยละ 32.7 จังหวัดพัทลุงเติมในปริิมาณ มากที่่สุด วันละ 1.10 ช้อนชา และจังหวัดสงขลาเติมในปริิมาณวันละ 0.80 ช้อนชา (6) เติมน้ำตาล โดยมีการเติมเฉลี่ยวันละ 0.5 ช้อนชาต่อคนต่อวัน กลุ่มทางประชากรที่ได้มีการเติมน้ำตาลในช่วง 7 วันที่ผ่านมามากที่สุดในกลุ่มวัยทำงาน 15-59 ปี ร้อยละ 28.8 สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ได้มีข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการบริโภคอาหาร ความมั่นคงทางอาหาร และความรอบรู้ด้านอาหาร ดังนี้ (1) จังหวัดสงขลา ควรให้้ความรู้ในประเด็นการกินขนมรสหวาน และอาหารที่กะทิิ/เนย เนื่องจากมีร้อยละของผู้ที่่ได้กินอาหารดังกล่าวในช่วง 7 วันที่ผ่านมาสูงกว่าจังหวัดอื่น เนื่องมาจากจังหวัดสงขลาเป็นพื้นที่ที่มีีชาวมุสลิมอยู่่เป็นจำนวนมาก ทำให้้การได้กินอาหารประเภทที่ใช้เนย กะทิิหรือขนมรสหวานมากกว่าที่่อื่น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและภาคี สสส. ในจังหวัดสงขลา ควรเพิ่ม การให้ความรู้กับคนในพื้นที่่และชาวมุสลิมในพื้นที่่ให้ลดการใช้้เนยหรือกะทิิในการทำอาหารกิน ภายในครัวเรือน รวมไปถึงมีีมาตรการที่่บังคับให้้ทางร้านค้า ร้านอาหาร ผู้ผลิตอาหารที่่ใช้้เนย/กะทิิในการผลิต ลดจำนวนการใช้้เนย/กะทิิลง หรือให้ไปใช้วัตถุดิบทางเลือกอื่นๆ แทนการใช้้เนย/กะทิิเพื่อทดแทน (2) จังหวัดพัทลุง ควรให้ความรู้ในประเด็นการกินอาหารที่กะทิิ/เนย เนื่องจากมีร้อยละของผู้ที่ได้กินอาหาร ดังกล่าวในช่วง 7 วันที่ผ่านมาสูงรองลงมาจากจังหวัดสงขลา โดยการส่งเสริมให้ใช้การรณรงค์และมาตรการเดียวกับจังหวัดสงขลา
จากสถานการณ์ที่กล่าวมา จังหวัดสงขลาและพัทลุง จัดเป็นพื้นที่มีประชากรที่มีความเสี่ยงด้านสุขภาพ เสี่ยงด้วยโรค NCDs ภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนโรคที่เกิดจากพฤติกรรมการบริโภค จึงจำเป็นต้องบูรณาการทำงานประเด็นความมั่นคงทางอาหาร อาหารปลอดภัย และโภชนาการ เพื่อส่งเสริมให้เกิดการบริโภคอาหารอย่างสมดุล
สถานการณ์
วัตถุประสงค์โครงการ
- นำองค์ความรู้ที่ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุล ไปใช้ดำเนินงานขยายผล พร้อมทั้งติดตามการเปลี่ยนแปลงด้านการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุลของประชาชนกลุ่มเป้าหมาย
- พัฒนาและขยายผลต้นแบบระบบอาหารเพื่อสุขภาวะตลอดห่วงโซ่จังหวัดพัทลุง
- พัฒนารูปแบบการให้บริการอาหารเพื่อสุขภาวะที่ขยายผลต่อได้ และผลักดันต่อผู้บริหารหน่วยงาน เพื่อพิจารณากำหนดเป็นนโยบาย
- พัฒนาข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสาธารณะเพื่อส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ และผลักดันต่อผู้บริหารหน่วยงานเพื่อพิจารณากำหนดเป็นนโยบาย
- พัฒนาต่อยอดฐานข้อมูลและ mapping ที่แสดงให้เห็นต้นทุนการทำงานและการเชื่อมโยงระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ และใช้ขับเคลื่อนและบูรณาการทำงานระบบอาหารตลอดห่วงโซ่
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- ประชุมสร้างความร่วมมือกับ อบจ.พัทลุง เรื่องการขับเคลื่อนต้นแบบระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ในจังหวัดพัทลุง
- เก็บข้อมูลสถานการณ์ความรอบรู้ด้านอาหารฯ ครั้งที่ 1
- การประชุมเพื่อบูรณาการความร่วมมือโครงการขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยั่งยืนส่งเสริการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุลกับตลาดรื่นรมย์ ม.หาดใหญ่
กลุ่มเป้าหมาย
กลุ่มเป้าหมาย จำนวนที่วางไว้
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- ประชาชนกลุ่มเป้าหมายมีความรอบรู้ด้านอาหารเพื่อสุขภาวะ เพิ่มขึ้นร้อยละ 20
- ประชาชนกลุ่มเป้าหมายมีพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะเพิ่มขึ้นร้อยละ 20
- นโยบายสาธารณะ เรื่อง การจัดการคุณภาพความปลอดภัยและโภชนาการของอาหารในเทศกาลงานอาหาร เพื่อส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ
- นโยบายสาธารณะในระดับชาติ เรื่อง คุณภาพความปลอดภัยและโภชนาการของอาหารฮาลาล และในระดับองค์กรท้องถิ่น เรื่อง 1) ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจากระบบอาหารที่ยั่งยืน และ 2) ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจากผลผลิตที่มีคุณภาพความปลอดภัยและมีคุณค่าทางโภชนาการ เพื่อส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้
ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์**
กิจกรรมของโครงการ ผลผลิต* ผลผลิตที่ตั้งไว้ ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง
1. ประชุมสร้างความร่วมมือกับ อบจ.พัทลุง เรื่องการขับเคลื่อนต้นแบบระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ในจังหวัดพัทลุง
วันที่ 19 มกราคม 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำ
ระดมความคิดเห็นการดำเนินงานพัฒนาต้นแบบระบบอาหารเพื่อสุขภาวะตลอดห่วงโซ่ในจังหวัดพัทลุง โดยมีวาระประชุม จำนวน 2 ประเด็น คือ 1. เรื่องการขับเคลื่อนสภานโยบายอาหารปลอดภัยจังหวัดพัทลุงตามที่เคยได้เสนอในที่ประชุมคณะกรรมการดำเนินงานอาหารปลอดภัยจังหวัดพัทลุง โดยที่ประชุมในวันนี้มีข้อเสนอว่า การจัดตั้งสภานโยบายฯ จะมีลำดับการขับเคลื่อนงาน ดังนี้
1.1 การประชุมนำเสนอการจัดตั้งกลไกสภานโยบายระบบอาหารยั่งยืนจังหวัดพัทลุง (ใช้คำว่าระบบอาหารยั่งยืน หรือความมั่นคงทางอาหาร แทนอาหารปลอดภัย เพื่อให้ครอบคลุมมิติการทำงานให้กว้างมากขึ้น) ในวันที่ 13 ก.พ. 69 เวลา 13.00 – 16.00 น. โดยสถาบันนโยบายสาธารณะ เป็นผู้นำเสนอกรอบแนวคิดสภานโยบายระบบอาหารฯ มอบ อ.ไพฑูรย์ ทองสม นำข้อมูลพัทลุงมาใส่ใน Housing Model และร่วมกันระดมความคิดเห็นต่อสภานโยบายระบบอาหารฯ โดยผู้เข้าร่วมประชุม ประกอบด้วย
1) ผอ.กลุ่มงานยุทธศาสตร์ฯ
2) เลขาคณะกรรมการดำเนินงานอาหารปลอดภัยจังหวัดพัทลุง คือ สนง.เกษตรและสหกรณ์จังหวัด,สนง.ท้องถิ่นจังหวัด,สสจ.
3) อนุกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (เภสัชกรไก่)
4) ภาคประชาสังคมจังหวัดพัทลุง
5) ม.ทักษิณ
6) ตัวแทน อปท.ในจังหวัดพัทลุง เช่น นาท่อม ,โคกม่วง,ช่องฟืน) เป็นต้น
7) ภาคเอกชน เช่น คุณประไพ ทองเชิญ
8) ภาคี สสส.สำนัก 5
1.2 MOU ความร่วมมือการขับเคลื่อนสภาระบบอาหารยั่งยืน ในวันที่ 27 ก.พ.69 เพื่อสร้างความร่วมมือกับทุกฝ่ายในการทำงานระบบอาหารในภาพรวมจังหวัดพัทลุง และร่วมกำหนดบทบาทการทำงานร่วมกัน
2. การดำเนินโครงการขับเคลื่อนต้นแบบระบบอาหารใน รพ.สต. จำนวน 15 แห่ง จะมีการทำ workshop ในเดือน มี.ค. 69 โดยเชิญแกนนำชุมชนแห่งละ 5 คน พัฒนาศักยภาพวิเคราะห์ระบบอาหารในพื้นที่ โดยใช้เครื่องมือกระบวนการนโยบายฯของ TP Lab เมื่อได้โครงการการจัดการระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ จะมีการสนับสนุนกระบวนการกิจกรรมโดยใช้งบประมาณจาก สสส. และในระยะเวลา 10 เดือนจะมีการติดตามถอดบทเรียน รพ.สต. ที่เป็นต้นแบบการจัดการระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ เพื่อใช้ในการขยายผลการทำงานระบบอาหารฯ
ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
ได้แผนการดำเนินงาน
0
0
2. เก็บข้อมูลสถานการณ์ความรอบรู้ด้านอาหารฯ ครั้งที่ 1
วันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำ
ลงพื้นที่เก็บข้อมูลสถานการณ์ความรอบรู้ด้านอาหารและพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะของกลุ่มเป้าหมายโครงการที่โรงพยาบาลบางกล่ำ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพระดับตำบลท่าข้ามในจังหวัดสงขลา และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพระดับตำบลถ่ายโอนภารกิจในจังหวัดพัทลุง จำนวน 15 แห่ง โดยเก็บข้อมูลครั้งที่ 1 ก่อนดำเนินงาน ระหว่างวันที่ 27 มกราคม – 2 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งใช้เครื่องมือของมหาวิทยาลัยมหิดล มีจำนวนกลุ่มตัวอย่าง 505 คน
ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
ขณะนี้อยู่ระหว่างการวิเคราะห์ข้อมูล และจัดทำเป็นรายงาน และจะจัดประชุมคืนข้อมูลให้กับกลุ่มเป้าหมาย ผู้บริหารหน่วยงาน ร่วมกับระดมความคิดเห็นการเลือกใช้องค์ความรู้ที่ส่งเสริมการบริโภคอาหารอย่างสมดุลของ สสส. ไปใช้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารของกลุ่มเป้าหมายต่อไป
0
0
3. การประชุมเพื่อบูรณาการความร่วมมือโครงการขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยั่งยืนส่งเสริการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุลกับตลาดรื่นรมย์ ม.หาดใหญ่
วันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำ
สถาบันนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ร่วมกับคณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยหาดใหญ่ ประชุมสร้างความร่วมมือการฟื้นฟูตลาดรื่นรมย์ โดยวางแผนการปรับตลาดให้มีอาทิย์ละ 1 ครั้งจะตรงกับทุกๆวันพุธ เวลา 16.00-18.00น. ซึ่งตลาดจะมีแม่ค้าจากพื้นที่ใกล้เคียงพื้นที่ ม.หาดใหญ่ ได้แก่ คอหงส์ บ้านพรุ หาดใหญ่ ควนลัง บางกล่ำ ฉลุง จำนวน 18 ร้านค้าและมีร้านค้าจากนักศึกษาจากคณะบริหารธุรกิจเข้าร่วมขายสิ้นค้าด้วย โดยทางตลาดได้สร้างความร่วมมือกับเกษตรอำเภอ ท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องเพื่อพัฒนาตลาด เพื่อพัฒนาให้แม่ค้าในตลาดขายอาหารที่ปลอดภัย มีความหลากหลายทางชีวภาพ มีเมนูทางเลือกเพื่อสุขภาพ เพื่อส่งต่อผลผลิต ผลิตภัณฑ์อาหารที่ปลอดภัยให้แก่ผู้บริโภค
ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น
เกิดแผนการปฎิบัติงาน ดังนี้
1.ประชุมสร้างความร่วมร้านค้าและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
2. คัดเลือกเกษตรกรทำ PGF
3. เลือกวันเปิดตลาด
4. พัฒนาศักยภาพเครือข่าย
5. เยี่ยมแปลงเกษตรกรที่มาขายในตลาด
0
0
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
ผลผลิตโครงการ
วัตถุประสงค์ สถานการณ์ เป้าหมาย ผลผลิต อธิบาย
1
นำองค์ความรู้ที่ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุล ไปใช้ดำเนินงานขยายผล พร้อมทั้งติดตามการเปลี่ยนแปลงด้านการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุลของประชาชนกลุ่มเป้าหมาย
ตัวชี้วัด : ภาคียุทธศาสตร์นำองค์ความรู้ที่ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุล ไปใช้ดำเนินงานขยายผล ได้แก่ โรงพยาบาลบางกล่ำ รพ.สต.ท่าข้าม
โดยมีการติดตามเครือข่ายที่นำองค์ความรู้ที่ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุลไปใช้กับกลุ่มเป้าหมาย พร้อมทั้งติดตามการเปลี่ยนแปลงด้านการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุลของประชาชนกลุ่มเป้าหมายเพิ่มขึ้นร้อยละ 20
2
พัฒนาและขยายผลต้นแบบระบบอาหารเพื่อสุขภาวะตลอดห่วงโซ่จังหวัดพัทลุง
ตัวชี้วัด : ต้นแบบระบบอาหารเพื่อสุขภาวะตลอดห่วงโซ่ ในอำเภอเมืองพัทลุง จังหวัดพัทลุง จำนวน 5 แห่ง (ใหม่) ได้แก่ 1) รพ.สต.บ้านหัวถนน ต.เขาเจียก 2) รพ.สต.บ้านโตระ ต.ตำนาน 3) รพ.สต.ลำปำ ต.ลำปำ 4) รพ.สต.ทุ่งยาว ต.โคกชะงาย และ 5) รพ.สต.บ้านสำเภาใต้ ต.ชัยบุรี โดยมีการดำเนินงานร่วมกับภาคส่วนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ อบจ.พัทลุง และโรงพยาบาลถ่ายโอนภารกิจ เพื่อนำต้นแบบไปขยายผลไม่น้อยกว่า 10 แห่ง ได้แก่ 1) รพ.สต.บ้านท่าลาด ต.ควนขนุน และ 2) รพ.สต.หานโพธิ์ ต.หานโพธิ์ อ.เขาชัยสน 3) รพ.สต.บ้านควนถบ ต.พญาขัน อ.เมืองพัทลุง 4) รพ.สต.บ้านชะรัด ตำ ต.ชะรัด 5) รพ.สต.บ้านโล๊ะจังกระ ต.คลองเฉลิม อ.กงหรา 6) รพ.สต.บ้านลำใน ต.บ้านนา อ.ศรีครินทร์ 7) รพ.สต.ดอนประดู่ ต.ดอนประดู่ 8) รพ.สต.บ้านห้วยเรือ ต.หารเทา อ.ปากพะยูน 9) รพ.สต.บ้านน้ำตก ต.วังใหม่ และ 10) รพ.สต.บ้านทุ่งนารี ต.ทุ่งนารี อ.ป่าบอน พร้อมทั้งติดตามวิเคราะห์ผลการดำเนินงาน เพื่อวางแผนขยายผลในพื้นที่อื่นๆ
3
พัฒนารูปแบบการให้บริการอาหารเพื่อสุขภาวะที่ขยายผลต่อได้ และผลักดันต่อผู้บริหารหน่วยงาน เพื่อพิจารณากำหนดเป็นนโยบาย
ตัวชี้วัด : รูปแบบการให้บริการอาหารเพื่อสุขภาวะที่ขยายผลต่อได้ ไม่น้อยกว่า 1 รูปแบบ ได้แก่ การให้บริการอาหารเพื่อสุขภาวะที่ได้มาตรฐานความปลอดภัยและโภชนาการ ในเทศกาลงานอาหารของสมาคมการค้าส่งเสริมธุรกิจอาหารจังหวัดสงขลา และติดตามประเมินผลรูปแบบการให้บริการอาหารเพื่อสุขภาวะที่ขยายผลต่อได้ พร้อมทั้งนำไปผลักดันต่อผู้บริหารหน่วยงาน ได้แก่ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสงขลา เพื่อพิจารณากำหนดเป็นนโยบาย
4
พัฒนาข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสาธารณะเพื่อส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ และผลักดันต่อผู้บริหารหน่วยงานเพื่อพิจารณากำหนดเป็นนโยบาย
ตัวชี้วัด : ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสาธารณะ เพื่อส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ ในระดับชาติ จำนวน 1 เรื่อง ได้แก่ ส่งเสริมคุณภาพความปลอดภัย (ด้านสารเคมีทางการเกษตรและสารปนเปื้อน) และโภชนาการในมาตรฐานอาหารฮาลาล และนโยบายสาธารณะในระดับองค์กรท้องถิ่น จำนวน 2 เรื่อง ได้แก่ 1) ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจากระบบอาหารที่ยั่งยืน และ2) ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจากผลผลิตที่มีคุณภาพความปลอดภัยและมีคุณค่าทางโภชนาการ พร้อมทั้งนำมาใช้สื่อสารสู่สาธารณะ เพื่อให้เกิดกระแสสังคมในการขับเคลื่อนนโยบาย และผลักดันต่อผู้บริหารหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ สำนักจุฬาราชมนตรี, สำนักงานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย, กระทรวงสาธารณสุข, กระทรวงอุตสาหกรรม, กระทรวงเกษตรฯ ผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลาและจังหวัดพัทลุง เพื่อพิจารณากำหนดเป็นนโยบาย
5
พัฒนาต่อยอดฐานข้อมูลและ mapping ที่แสดงให้เห็นต้นทุนการทำงานและการเชื่อมโยงระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ และใช้ขับเคลื่อนและบูรณาการทำงานระบบอาหารตลอดห่วงโซ่
ตัวชี้วัด : มีฐานข้อมูลและ mapping ที่ต่อยอดจากต้นทุนการทำงานและการเชื่อมโยงระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ (ซึ่งประกอบไปด้วยองค์ความรู้ พื้นที่ดำเนินงาน ความรอบรู้และพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะของกลุ่มเป้าหมาย รูปแบบการให้บริการอาหารเพื่อสุขภาวะ ภาคีเครือข่าย การขับเคลื่อนนโยบาย การเชื่อมโยงระหว่างการผลิต การกระจาย/ตลาด การบริโภค กลไกเฝ้าระวังความปลอดภัยในผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อสุขภาวะ) เพื่อใช้ขับเคลื่อนและบูรณาการทำงานระบบอาหารตลอดห่วงโซ่
ผู้เข้าร่วมโครงการ
กลุ่มเป้าหมาย จำนวนที่วางไว้(คน) จำนวนที่เข้าร่วม(คน)
จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด
กลุ่มเป้าหมาย จำนวนที่วางไว้(คน) จำนวนที่เข้าร่วม(คน)
บทคัดย่อ*
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ
ปัญหาและอุปสรรค สาเหตุ ข้อเสนอแนะ
การขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยังยืนส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจังหวัดสงขลาและพัทลุง จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ
ได้ดำเนินกิจกรรมตามที่เสนอไว้เสร็จสมบูรณ์เรียบร้อยแล้ว
................................
( ดร.เพ็ญ สุขมาก )
ผู้รับผิดชอบโครงการ
......./............/.......
โครงการ
“ การขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยังยืนส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจังหวัดสงขลาและพัทลุง ”
จ.สงขลา และพัทลุง
หัวหน้าโครงการ
ดร.เพ็ญ สุขมาก
ที่อยู่ จ.สงขลา และพัทลุง จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ เลขที่ข้อตกลง 69-E1-0042
ระยะเวลาดำเนินงาน ตั้งแต่ 15 พฤศจิกายน 2568 ถึง 14 พฤศจิกายน 2569
กิตติกรรมประกาศ
"การขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยังยืนส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจังหวัดสงขลาและพัทลุง จังหวัดสงขลา" สำเร็จได้ด้วยดี ด้วยความร่วมมือจาก สมาชิกในชุมชน จ.สงขลา และพัทลุง
คณะทำงานโครงการฯ ขอขอบคุณ ที่ให้การสนับสนุนงบประมาณในการดำเนินโครงการฯ รวมทั้ง ภาคีเครือข่ายที่สำคัญระดับพื้นที่ ที่ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ชี้แนะ สุดท้ายขอขอบคุณผู้เกี่ยวข้องที่มิได้ระบุชื่อไว้ในที่นี้ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงานให้มีความยั่งยืนในพื้นที่ต่อไป
คณะทำงานโครงการ
การขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยังยืนส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจังหวัดสงขลาและพัทลุง
บทคัดย่อ
โครงการ " การขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยังยืนส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจังหวัดสงขลาและพัทลุง " ดำเนินการในพื้นที่ จ.สงขลา และพัทลุง รหัสโครงการ ระยะเวลาการดำเนินงาน 15 พฤศจิกายน 2568 - 14 พฤศจิกายน 2569 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจำนวน 9,623,085.00 บาท จาก เพื่อใช้ในการดำเนินกิจกรรมโครงการ หลังจากสิ้นสุดระยะเวลาโครงการ ผลที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานปรากฏดังนี้
โครงการนี้ยังไม่มีการเขียนหรือแก้ไขบทคัดย่อ
หมายเหตุ : รายละเอียดของบทสรุปคัดย่อการดำเนินงาน ให้ผู้รับผิดชอบโครงการเป็นผู้เขียนสรุปภาพรวมของโครงการใน "ผลลัพธ์โครงการ"
สารบัญ
| กิตติกรรมประกาศ | |
| บทคัดย่อ | |
| ความเป็นมา/หลักการเหตุผล | |
| วัตถุประสงค์โครงการ | |
| กิจกรรม/การดำเนินงาน | |
| กลุ่มเป้าหมาย | |
| ผลลัพธ์ที่ได้ | |
| การประเมินผล | |
| ปัญหาและอุปสรรค | |
| ข้อเสนอแนะ | |
| เอกสารประกอบอื่นๆ |
ความเป็นมา/หลักการเหตุผล
โครงการขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยั่งยืนส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุลจังหวัดสงขลาและพัทลุง ระยะเวลาดำเนินงาน 15 พฤศจิกายน 2568 – 14 พฤศจิกายน 2569
ความสำคัญที่ต้องดำเนินโครงการ
ความมั่นคงทางอาหารเป็นเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน Sustainable Development Goals (SDGs) โดยการส่งเสริมเกษตรกรรมที่ยั่งยืน ซึ่งปีพ.ศ.2562 ซึ่งนิยามความมั่นคงทางอาหารครอบคลุมถึงเรื่องอาหารปลอดภัยและโภชนาการ จากการจัดอันดับ Global Food Security Index ประเทศไทยมีคะแนนความมั่นคงทางอาหารร้อยละ 65.1 อยู่อันดับที่ 52 จากทั้งหมด 113 ประเทศ ซึ่งอยู่อันดับต่ำกว่าจีน (อันดับ 35) ความไม่มั่นคงทางอาหารยังมีปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ (1) กลุ่มคนยากจนกลุ่มคนบอบบางเข้าไม่ถึงอาหารที่มีโภชนาการที่เหมาะสม (2) ประชากรไทยมีปัญหาการบริโภคไม่ได้ตามโภชนาการขาดความเข้าใจ บริโภคตามความชอบ (3) เกษตรกรรายย่อยส่วนใหญ่ยังไม่พร้อมเปลี่ยนแปลงรูปแบบการผลิตแบบเกษตรทฤษฎีใหม่ (4) เกษตรกรรายย่อยผู้ประกอบการรายเล็กมีปัญหาการเพิ่มผลผลิต ยกระดับรายได้ เพราะเข้าไม่ถึงทรัพยากร แหล่งทุน องค์ความรู้ เทคโนโลยี
ด้านความปลอดภัยของอาหาร ยังคงมีการตกค้างของสารเคมีทางการเกษตรจากข้อมูลเครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช (Thai-PAN) ได้เฝ้าระวังและเตือนภัยให้ผู้บริโภค ได้เก็บตัวอย่างผลไม้ 85 ตัวอย่างช่วงเดือนธันวาคม 2567 ในห้างสรรพสินค้าจำนวน 5 แห่ง ได้แก่ Makro, BigC ,Tops,Lotus, Gourmet Market และตลาดสด 12 จังหวัด ได้แก่ เชียงใหม่ นครสวรรค์ ราชบุรี ปทุมธานี นนทบุรี นครปฐม ระยอง ขอนแก่น ยโสธร มหาสารคาม อุบลราชธานี โดยส่งวิเคราะห์สารพิษครอบคลุม 419 รายการ พบสารคลอร์ไพริฟอส ในผลิตภัณฑ์กำจัดแมลง ตกค้างในส้มเปลือกล่อน 4 ตัวอย่าง ฝรั่ง 1 ตัวอย่าง พุทธาช็อคโกแลต 6 ตัวอย่าง ซึ่งสารพิษตกค้างในผลไม้เป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4 ส่งผลต่อสมองของทารกและระบบประสาท (ที่มา https://www.tcc.or.th/category/food-and-drug)
ในปัจจุบันพบโรคที่เกิดจากการบริโภคอาหาร และก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพ โดยในปี 2567 จังหวัดที่มีอัตราป่วยรายใหม่โรคเบาหวานสูงสุด ได้แก่ จังหวัดพัทลุง 732.8 ต่อแสนประชากร และจังหวัดสงขลา 518.8 ต่อแสนประชากร อัตราการป่วยรายใหม่ของโรคความดันโลหิตสูงต่อแสนประชากร 952.3, 1,109 และ 1,149.6 โดยปี 2567 จังหวัดที่มีอัตราการป่วยรายใหม่โรคความดันโลหิตสูง ได้แก่ จังหวัดพัทลุง 1,477.3 ต่อแสนประชากร (ที่มา รายงานประจำปี 2567 สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 12 สงขลา) สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคจากการบริโภคอาหาร ล้วนมาจากพฤติกรรมการกินอาหารไม่ดีต่อสุขภาพ ข้อมูลของมหาวิทยาลัยมหิดล พบว่า (1) การทานเนื้อสัตว์ติดมันของประชากรโดยรวมร้อยละ 40 กลุ่มที่ทานเนื้อสัตว์ติดมันพบมากในเพศชายที่เป็นกลุ่มวัยทำงานอายุ 15-59 ปี ที่อาศัยอยู่่ในจังหวัดพัทลุง (2) เครื่องดื่มรสหวาน ได้้แก่่ นมปรุงแต่งรส น้ำอัดลม น้ำหวาน โกโก้้ โอวันติน ชาเย็น กาแฟเย็น น้ำปั่น น้ำผลไม้้ นมเปรี้ยว เป็นต้น วัยทำงานกินปริิมาณเฉลี่ยมากที่สุดวันละ 314.65 ซีซี จังหวัดสงขลากินปริมาณเฉลี่ย วันละ 298.43 ซีซี และจังหวัดพัทลุง กินปริมาณเฉลี่ย วันละ 201.43 ซีซี (3) อาหารที่มีกะทิ/เนย เช่น พิซซ่า ขนมเค้ก เครป โรตีี คุกกี้ โดนัท ฮันนี่่โทสต์ และเบเกอรี่ต่างๆ กลุ่มผู้้สูงอายุกินเฉลี่ยมากที่สุด 1.68 ช้อนกินข้าว จังหวัดสงขลามีร้อยละของผู้กินได้้กินอาหารที่่มีีกะทิิ/เนยในช่วง 7 วันมากที่่สุด ร้อยละ 54.5 และจังหวัดพัทลุงมีร้อยละของผู้กินได้้กินอาหารที่่มีีกะทิิ/เนย ร้อยละ 44.9 (4) อาหารแปรรูปรสเค็ม เช่น บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป โจ๊กกึ่งสำเร็จรูป จังหวัดสงขลากินอาหารแปรรูปรสเค็มร้อยละ 21.1 และจังหวัดพัทลุงกินอาหารแปรรูปรสเค็มร้อยละ 14.1 (5) เครื่องปรุงรสเค็ม เช่น เกลือ น้ำปลา ซีอิ๊ว ซอสปรุงรส ซอสมะเขือเทศ กะปิ น้ำจิ้มไก่ น้ำปลาร้า โดยเป็นการเติมในอาหารที่ปรุงสุกแล้ว กลุ่มวัยทำงานเติมมากที่่สุด ร้อยละ 32.7 จังหวัดพัทลุงเติมในปริิมาณ มากที่่สุด วันละ 1.10 ช้อนชา และจังหวัดสงขลาเติมในปริิมาณวันละ 0.80 ช้อนชา (6) เติมน้ำตาล โดยมีการเติมเฉลี่ยวันละ 0.5 ช้อนชาต่อคนต่อวัน กลุ่มทางประชากรที่ได้มีการเติมน้ำตาลในช่วง 7 วันที่ผ่านมามากที่สุดในกลุ่มวัยทำงาน 15-59 ปี ร้อยละ 28.8 สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล ได้มีข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการบริโภคอาหาร ความมั่นคงทางอาหาร และความรอบรู้ด้านอาหาร ดังนี้ (1) จังหวัดสงขลา ควรให้้ความรู้ในประเด็นการกินขนมรสหวาน และอาหารที่กะทิิ/เนย เนื่องจากมีร้อยละของผู้ที่่ได้กินอาหารดังกล่าวในช่วง 7 วันที่ผ่านมาสูงกว่าจังหวัดอื่น เนื่องมาจากจังหวัดสงขลาเป็นพื้นที่ที่มีีชาวมุสลิมอยู่่เป็นจำนวนมาก ทำให้้การได้กินอาหารประเภทที่ใช้เนย กะทิิหรือขนมรสหวานมากกว่าที่่อื่น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและภาคี สสส. ในจังหวัดสงขลา ควรเพิ่ม การให้ความรู้กับคนในพื้นที่่และชาวมุสลิมในพื้นที่่ให้ลดการใช้้เนยหรือกะทิิในการทำอาหารกิน ภายในครัวเรือน รวมไปถึงมีีมาตรการที่่บังคับให้้ทางร้านค้า ร้านอาหาร ผู้ผลิตอาหารที่่ใช้้เนย/กะทิิในการผลิต ลดจำนวนการใช้้เนย/กะทิิลง หรือให้ไปใช้วัตถุดิบทางเลือกอื่นๆ แทนการใช้้เนย/กะทิิเพื่อทดแทน (2) จังหวัดพัทลุง ควรให้ความรู้ในประเด็นการกินอาหารที่กะทิิ/เนย เนื่องจากมีร้อยละของผู้ที่ได้กินอาหาร ดังกล่าวในช่วง 7 วันที่ผ่านมาสูงรองลงมาจากจังหวัดสงขลา โดยการส่งเสริมให้ใช้การรณรงค์และมาตรการเดียวกับจังหวัดสงขลา
จากสถานการณ์ที่กล่าวมา จังหวัดสงขลาและพัทลุง จัดเป็นพื้นที่มีประชากรที่มีความเสี่ยงด้านสุขภาพ เสี่ยงด้วยโรค NCDs ภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนโรคที่เกิดจากพฤติกรรมการบริโภค จึงจำเป็นต้องบูรณาการทำงานประเด็นความมั่นคงทางอาหาร อาหารปลอดภัย และโภชนาการ เพื่อส่งเสริมให้เกิดการบริโภคอาหารอย่างสมดุล
สถานการณ์
วัตถุประสงค์โครงการ
- นำองค์ความรู้ที่ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุล ไปใช้ดำเนินงานขยายผล พร้อมทั้งติดตามการเปลี่ยนแปลงด้านการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุลของประชาชนกลุ่มเป้าหมาย
- พัฒนาและขยายผลต้นแบบระบบอาหารเพื่อสุขภาวะตลอดห่วงโซ่จังหวัดพัทลุง
- พัฒนารูปแบบการให้บริการอาหารเพื่อสุขภาวะที่ขยายผลต่อได้ และผลักดันต่อผู้บริหารหน่วยงาน เพื่อพิจารณากำหนดเป็นนโยบาย
- พัฒนาข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสาธารณะเพื่อส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ และผลักดันต่อผู้บริหารหน่วยงานเพื่อพิจารณากำหนดเป็นนโยบาย
- พัฒนาต่อยอดฐานข้อมูลและ mapping ที่แสดงให้เห็นต้นทุนการทำงานและการเชื่อมโยงระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ และใช้ขับเคลื่อนและบูรณาการทำงานระบบอาหารตลอดห่วงโซ่
กิจกรรม/การดำเนินงาน
- ประชุมสร้างความร่วมมือกับ อบจ.พัทลุง เรื่องการขับเคลื่อนต้นแบบระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ในจังหวัดพัทลุง
- เก็บข้อมูลสถานการณ์ความรอบรู้ด้านอาหารฯ ครั้งที่ 1
- การประชุมเพื่อบูรณาการความร่วมมือโครงการขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยั่งยืนส่งเสริการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุลกับตลาดรื่นรมย์ ม.หาดใหญ่
กลุ่มเป้าหมาย
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้ |
|---|
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
- ประชาชนกลุ่มเป้าหมายมีความรอบรู้ด้านอาหารเพื่อสุขภาวะ เพิ่มขึ้นร้อยละ 20
- ประชาชนกลุ่มเป้าหมายมีพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะเพิ่มขึ้นร้อยละ 20
- นโยบายสาธารณะ เรื่อง การจัดการคุณภาพความปลอดภัยและโภชนาการของอาหารในเทศกาลงานอาหาร เพื่อส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ
- นโยบายสาธารณะในระดับชาติ เรื่อง คุณภาพความปลอดภัยและโภชนาการของอาหารฮาลาล และในระดับองค์กรท้องถิ่น เรื่อง 1) ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจากระบบอาหารที่ยั่งยืน และ 2) ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจากผลผลิตที่มีคุณภาพความปลอดภัยและมีคุณค่าทางโภชนาการ เพื่อส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ
ส่วนที่ 1 ผลการดำเนินงาน
| วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลลัพธ์และตัวชี้วัดผลลัพธ์** กิจกรรมของโครงการ | ผลผลิต* | |
|---|---|---|
| ผลผลิตที่ตั้งไว้ | ผลผลิตที่เกิดขึ้นจริง | |
1. ประชุมสร้างความร่วมมือกับ อบจ.พัทลุง เรื่องการขับเคลื่อนต้นแบบระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ในจังหวัดพัทลุง |
||
วันที่ 19 มกราคม 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำระดมความคิดเห็นการดำเนินงานพัฒนาต้นแบบระบบอาหารเพื่อสุขภาวะตลอดห่วงโซ่ในจังหวัดพัทลุง โดยมีวาระประชุม จำนวน 2 ประเด็น คือ 1. เรื่องการขับเคลื่อนสภานโยบายอาหารปลอดภัยจังหวัดพัทลุงตามที่เคยได้เสนอในที่ประชุมคณะกรรมการดำเนินงานอาหารปลอดภัยจังหวัดพัทลุง โดยที่ประชุมในวันนี้มีข้อเสนอว่า การจัดตั้งสภานโยบายฯ จะมีลำดับการขับเคลื่อนงาน ดังนี้
1.1 การประชุมนำเสนอการจัดตั้งกลไกสภานโยบายระบบอาหารยั่งยืนจังหวัดพัทลุง (ใช้คำว่าระบบอาหารยั่งยืน หรือความมั่นคงทางอาหาร แทนอาหารปลอดภัย เพื่อให้ครอบคลุมมิติการทำงานให้กว้างมากขึ้น) ในวันที่ 13 ก.พ. 69 เวลา 13.00 – 16.00 น. โดยสถาบันนโยบายสาธารณะ เป็นผู้นำเสนอกรอบแนวคิดสภานโยบายระบบอาหารฯ มอบ อ.ไพฑูรย์ ทองสม นำข้อมูลพัทลุงมาใส่ใน Housing Model และร่วมกันระดมความคิดเห็นต่อสภานโยบายระบบอาหารฯ โดยผู้เข้าร่วมประชุม ประกอบด้วย ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นได้แผนการดำเนินงาน
|
0 | 0 |
2. เก็บข้อมูลสถานการณ์ความรอบรู้ด้านอาหารฯ ครั้งที่ 1 |
||
วันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำลงพื้นที่เก็บข้อมูลสถานการณ์ความรอบรู้ด้านอาหารและพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะของกลุ่มเป้าหมายโครงการที่โรงพยาบาลบางกล่ำ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพระดับตำบลท่าข้ามในจังหวัดสงขลา และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพระดับตำบลถ่ายโอนภารกิจในจังหวัดพัทลุง จำนวน 15 แห่ง โดยเก็บข้อมูลครั้งที่ 1 ก่อนดำเนินงาน ระหว่างวันที่ 27 มกราคม – 2 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งใช้เครื่องมือของมหาวิทยาลัยมหิดล มีจำนวนกลุ่มตัวอย่าง 505 คน ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นขณะนี้อยู่ระหว่างการวิเคราะห์ข้อมูล และจัดทำเป็นรายงาน และจะจัดประชุมคืนข้อมูลให้กับกลุ่มเป้าหมาย ผู้บริหารหน่วยงาน ร่วมกับระดมความคิดเห็นการเลือกใช้องค์ความรู้ที่ส่งเสริมการบริโภคอาหารอย่างสมดุลของ สสส. ไปใช้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคอาหารของกลุ่มเป้าหมายต่อไป
|
0 | 0 |
3. การประชุมเพื่อบูรณาการความร่วมมือโครงการขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยั่งยืนส่งเสริการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุลกับตลาดรื่นรมย์ ม.หาดใหญ่ |
||
วันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 09:00 น.กิจกรรมที่ทำสถาบันนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ร่วมกับคณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยหาดใหญ่ ประชุมสร้างความร่วมมือการฟื้นฟูตลาดรื่นรมย์ โดยวางแผนการปรับตลาดให้มีอาทิย์ละ 1 ครั้งจะตรงกับทุกๆวันพุธ เวลา 16.00-18.00น. ซึ่งตลาดจะมีแม่ค้าจากพื้นที่ใกล้เคียงพื้นที่ ม.หาดใหญ่ ได้แก่ คอหงส์ บ้านพรุ หาดใหญ่ ควนลัง บางกล่ำ ฉลุง จำนวน 18 ร้านค้าและมีร้านค้าจากนักศึกษาจากคณะบริหารธุรกิจเข้าร่วมขายสิ้นค้าด้วย โดยทางตลาดได้สร้างความร่วมมือกับเกษตรอำเภอ ท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องเพื่อพัฒนาตลาด เพื่อพัฒนาให้แม่ค้าในตลาดขายอาหารที่ปลอดภัย มีความหลากหลายทางชีวภาพ มีเมนูทางเลือกเพื่อสุขภาพ เพื่อส่งต่อผลผลิต ผลิตภัณฑ์อาหารที่ปลอดภัยให้แก่ผู้บริโภค ผลผลิต/ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นเกิดแผนการปฎิบัติงาน ดังนี้ 1.ประชุมสร้างความร่วมร้านค้าและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 2. คัดเลือกเกษตรกรทำ PGF 3. เลือกวันเปิดตลาด 4. พัฒนาศักยภาพเครือข่าย 5. เยี่ยมแปลงเกษตรกรที่มาขายในตลาด
|
0 | 0 |
* ผลผลิต หมายถึง ผลที่เกิดขึ้นเชิงปริมาณจากการทำกิจกรรม เช่น จำนวนผู้เข้าร่วมประชุม จำนวนผู้ผ่านการอบรม จำนวนครัวเรือนที่ปลูกผักสวนครัว เป็นต้น
** ผลลัพธ์ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่การแก้ปัญหา เช่น หลังอบรมมีผู้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจำนวนกี่คน มีข้อบังคับหรือมาตรการของชุมชนที่นำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือสภาพแวดล้อม เป็นต้น ทั้งนี้ต้องมีข้อมูลอ้างอิงประกอบการรายงาน เช่น ข้อมูลรายชื่อแกนนำ , แบบสรุปการประเมินความรู้ , รูปภาพกิจกรรมพร้อมคำอธิบายใต้ภาพ เป็นต้น
ส่วนที่ 2 ประเมินความพึงพอใจต่อความสำเร็จและปัญหาอุปสรรคในการดำเนินโครงการในภาพรวม
ผลการดำเนินโครงการ
สรุปผลการดำเนินโครงการ
ผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรม:
ผลผลิตโครงการ
| วัตถุประสงค์ | สถานการณ์ | เป้าหมาย | ผลผลิต | อธิบาย | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | นำองค์ความรู้ที่ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุล ไปใช้ดำเนินงานขยายผล พร้อมทั้งติดตามการเปลี่ยนแปลงด้านการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุลของประชาชนกลุ่มเป้าหมาย ตัวชี้วัด : ภาคียุทธศาสตร์นำองค์ความรู้ที่ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุล ไปใช้ดำเนินงานขยายผล ได้แก่ โรงพยาบาลบางกล่ำ รพ.สต.ท่าข้าม โดยมีการติดตามเครือข่ายที่นำองค์ความรู้ที่ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุลไปใช้กับกลุ่มเป้าหมาย พร้อมทั้งติดตามการเปลี่ยนแปลงด้านการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะอย่างสมดุลของประชาชนกลุ่มเป้าหมายเพิ่มขึ้นร้อยละ 20 |
||||
| 2 | พัฒนาและขยายผลต้นแบบระบบอาหารเพื่อสุขภาวะตลอดห่วงโซ่จังหวัดพัทลุง ตัวชี้วัด : ต้นแบบระบบอาหารเพื่อสุขภาวะตลอดห่วงโซ่ ในอำเภอเมืองพัทลุง จังหวัดพัทลุง จำนวน 5 แห่ง (ใหม่) ได้แก่ 1) รพ.สต.บ้านหัวถนน ต.เขาเจียก 2) รพ.สต.บ้านโตระ ต.ตำนาน 3) รพ.สต.ลำปำ ต.ลำปำ 4) รพ.สต.ทุ่งยาว ต.โคกชะงาย และ 5) รพ.สต.บ้านสำเภาใต้ ต.ชัยบุรี โดยมีการดำเนินงานร่วมกับภาคส่วนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ อบจ.พัทลุง และโรงพยาบาลถ่ายโอนภารกิจ เพื่อนำต้นแบบไปขยายผลไม่น้อยกว่า 10 แห่ง ได้แก่ 1) รพ.สต.บ้านท่าลาด ต.ควนขนุน และ 2) รพ.สต.หานโพธิ์ ต.หานโพธิ์ อ.เขาชัยสน 3) รพ.สต.บ้านควนถบ ต.พญาขัน อ.เมืองพัทลุง 4) รพ.สต.บ้านชะรัด ตำ ต.ชะรัด 5) รพ.สต.บ้านโล๊ะจังกระ ต.คลองเฉลิม อ.กงหรา 6) รพ.สต.บ้านลำใน ต.บ้านนา อ.ศรีครินทร์ 7) รพ.สต.ดอนประดู่ ต.ดอนประดู่ 8) รพ.สต.บ้านห้วยเรือ ต.หารเทา อ.ปากพะยูน 9) รพ.สต.บ้านน้ำตก ต.วังใหม่ และ 10) รพ.สต.บ้านทุ่งนารี ต.ทุ่งนารี อ.ป่าบอน พร้อมทั้งติดตามวิเคราะห์ผลการดำเนินงาน เพื่อวางแผนขยายผลในพื้นที่อื่นๆ |
||||
| 3 | พัฒนารูปแบบการให้บริการอาหารเพื่อสุขภาวะที่ขยายผลต่อได้ และผลักดันต่อผู้บริหารหน่วยงาน เพื่อพิจารณากำหนดเป็นนโยบาย ตัวชี้วัด : รูปแบบการให้บริการอาหารเพื่อสุขภาวะที่ขยายผลต่อได้ ไม่น้อยกว่า 1 รูปแบบ ได้แก่ การให้บริการอาหารเพื่อสุขภาวะที่ได้มาตรฐานความปลอดภัยและโภชนาการ ในเทศกาลงานอาหารของสมาคมการค้าส่งเสริมธุรกิจอาหารจังหวัดสงขลา และติดตามประเมินผลรูปแบบการให้บริการอาหารเพื่อสุขภาวะที่ขยายผลต่อได้ พร้อมทั้งนำไปผลักดันต่อผู้บริหารหน่วยงาน ได้แก่ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสงขลา เพื่อพิจารณากำหนดเป็นนโยบาย |
||||
| 4 | พัฒนาข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสาธารณะเพื่อส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ และผลักดันต่อผู้บริหารหน่วยงานเพื่อพิจารณากำหนดเป็นนโยบาย ตัวชี้วัด : ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายสาธารณะ เพื่อส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ ในระดับชาติ จำนวน 1 เรื่อง ได้แก่ ส่งเสริมคุณภาพความปลอดภัย (ด้านสารเคมีทางการเกษตรและสารปนเปื้อน) และโภชนาการในมาตรฐานอาหารฮาลาล และนโยบายสาธารณะในระดับองค์กรท้องถิ่น จำนวน 2 เรื่อง ได้แก่ 1) ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจากระบบอาหารที่ยั่งยืน และ2) ส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจากผลผลิตที่มีคุณภาพความปลอดภัยและมีคุณค่าทางโภชนาการ พร้อมทั้งนำมาใช้สื่อสารสู่สาธารณะ เพื่อให้เกิดกระแสสังคมในการขับเคลื่อนนโยบาย และผลักดันต่อผู้บริหารหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ สำนักจุฬาราชมนตรี, สำนักงานคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทย, กระทรวงสาธารณสุข, กระทรวงอุตสาหกรรม, กระทรวงเกษตรฯ ผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลาและจังหวัดพัทลุง เพื่อพิจารณากำหนดเป็นนโยบาย |
||||
| 5 | พัฒนาต่อยอดฐานข้อมูลและ mapping ที่แสดงให้เห็นต้นทุนการทำงานและการเชื่อมโยงระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ และใช้ขับเคลื่อนและบูรณาการทำงานระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ ตัวชี้วัด : มีฐานข้อมูลและ mapping ที่ต่อยอดจากต้นทุนการทำงานและการเชื่อมโยงระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ (ซึ่งประกอบไปด้วยองค์ความรู้ พื้นที่ดำเนินงาน ความรอบรู้และพฤติกรรมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะของกลุ่มเป้าหมาย รูปแบบการให้บริการอาหารเพื่อสุขภาวะ ภาคีเครือข่าย การขับเคลื่อนนโยบาย การเชื่อมโยงระหว่างการผลิต การกระจาย/ตลาด การบริโภค กลไกเฝ้าระวังความปลอดภัยในผลิตภัณฑ์อาหารเพื่อสุขภาวะ) เพื่อใช้ขับเคลื่อนและบูรณาการทำงานระบบอาหารตลอดห่วงโซ่ |
ผู้เข้าร่วมโครงการ
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) |
|---|---|---|
| จำนวนกลุ่มเป้าหมายทั้งหมด | ||
| กลุ่มเป้าหมาย | จำนวนที่วางไว้(คน) | จำนวนที่เข้าร่วม(คน) |
บทคัดย่อ*
ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะ
| ปัญหาและอุปสรรค | สาเหตุ | ข้อเสนอแนะ |
|---|---|---|
การขับเคลื่อนระบบอาหารที่ยังยืนส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะจังหวัดสงขลาและพัทลุง จังหวัด สงขลา
รหัสโครงการ
ได้ดำเนินกิจกรรมตามที่เสนอไว้เสร็จสมบูรณ์เรียบร้อยแล้ว
( ดร.เพ็ญ สุขมาก )
ผู้รับผิดชอบโครงการ
......./............/.......