สถาบันนโยบายสาธารณะ (สนส. ม.อ.)

"ย่าง-ย่าน-สุข: ร่วมปลุกพื้นที่สุขภาวะ ในย่านเมืองเก่าภูเก็ต" วันที่ 20 มีนาคม 2569 เวลา 08.30 – 14.30 น. ณ โรงแรมเพิร์ล ภูเก็ต

วัตถุประสงค์ : เพื่อสร้างปฏิบัติการในการผลักดันข้อเสนอนโยบายสู่การปฏิบัติในพื้นที่นำร่อง

กลุ่มเป้าหมาย : เทศบาลนครภูเก็ต เจ้าของพื้นที่/แกนนำชุมชน ผู้ประกอบการ/ร้านค้า สถาปนิก/ศูนย์สร้างสรรค์งานออกแบบภูเก็ต (TCDC ภูเก็ต)

กิจกรรม นำเสนอ "แบบ/ไอเดีย" ของทั้ง 5 โครงการ 1) Active Space – ปิดถนนซอยรมณีย์ (Car-free Sunday) 2) Walkability & Comfort – ปรับปรุงทางเท้า 3) Urban Connectivity – ระบบป้ายและการเชื่อมย่าน 4) Community Pocket Green – พื้นที่สีเขียวขนาดย่อม 5) Active Program – เดินดูบ้านแลเมือง ช่วงระดมสมอง (Workshop 1: วางเป้าหมาย สถานการณ์ กระบวนการและตัวชี้วัด): • ร่วมกันวางเป้าหมายและตัวชี้วัด เช่น บริบทสถานการณ์พื้นที่ ทุนพื้นที่ กระบวนการ และผลผลิต ผลลัพธ์ ผลกระทบ ตัวชี้วัดโครงการ
นำกระบวนการแลกเปลี่ยนโดย  ดร.เพ็ญ สุขมาก ผู้อำนวยการสถาบันนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ แนวทางการดำเนินงานและปฏิทินกิจกรรมและวางแผนงบประมาณ
นำกระบวนการแลกเปลี่ยนโดย  ดร.เพ็ญ สุขมาก ผู้อำนวยการสถาบันนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
สรุปผลและนัดหมาย: สรุปมติที่ประชุม มอบหมายผู้รับทุน มอบหมายงานรายโครงการ และกำหนดวันประชุมติดตามความคืบหน้า และการติดตามประเมินผลครั้งถัดไป

การพัฒนาพื้นที่เมืองเพื่อส่งเสริมกิจกรรมทางกายและเศรษฐกิจชุมชน การพัฒนาพื้นที่เมืองในปัจจุบันมิได้มุ่งเน้นเพียงการปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐานทางกายภาพเท่านั้น แต่ยังให้ความสำคัญกับการออกแบบพื้นที่ที่สามารถตอบสนองต่อวิถีชีวิตของประชาชนในมิติต่าง ๆ อย่างครอบคลุม ทั้งด้านสุขภาพ เศรษฐกิจ สังคม และการท่องเที่ยว โดยแนวคิดสำคัญของการพัฒนาครั้งนี้คือ “การเชื่อมโยงพื้นที่ผ่านระบบป้ายและข้อมูล” เพื่อสร้างเมืองที่มีความสะดวก สะอาด ปลอดภัย และเข้าถึงได้สำหรับทุกคน (Universal Design) ควบคู่ไปกับความยั่งยืน (Sustainable Development) องค์ประกอบสำคัญของการพัฒนาประกอบด้วย การจัดทำแผนที่ (Map) ที่ครอบคลุมการใช้งานของพื้นที่ ทั้งในด้านการเดินทาง การเข้าถึงจุดสำคัญ และการเชื่อมโยงเส้นทางสำหรับประชาชนและนักท่องเที่ยว การจัดทำคู่มือหรือ Guide Book เพื่อแนะนำสถานที่สำคัญ เช่น แหล่งท่องเที่ยว ร้านอาหาร และจุดพักผ่อน โดยเน้นการเล่าเรื่อง (Storytelling) เพื่อสร้างประสบการณ์ที่น่าสนใจ รวมถึงการออกแบบป้ายและสัญลักษณ์ที่มีความชัดเจน ทนทาน และสามารถสื่อสารข้อมูลได้อย่างมีประสิทธิภาพ ตลอดจนการพัฒนาระบบข้อมูล เช่น QR Code หรือแพลตฟอร์มออนไลน์ เพื่อเพิ่มช่องทางการเข้าถึงข้อมูลของผู้ใช้งาน ในด้านการออกแบบพื้นที่ ได้มีการกำหนดเส้นทางการใช้งานตามวัตถุประสงค์ (Zoning) เช่น เส้นทางเพื่อสุขภาพ เส้นทางท่องเที่ยว และเส้นทางเศรษฐกิจ เพื่อให้เกิดการใช้งานที่หลากหลายและตอบโจทย์กลุ่มเป้าหมายที่แตกต่างกัน นอกจากนี้ ยังมีการพัฒนา “โปรแกรมกิจกรรม” ทั้งในช่วงกลางวันและกลางคืน (Day & Night Economy) เพื่อให้พื้นที่มีชีวิตชีวาอย่างต่อเนื่อง โดยในช่วงกลางวันเน้นกิจกรรมเชิงท่องเที่ยว การเรียนรู้ และวัฒนธรรม ส่วนช่วงกลางคืนเน้นกิจกรรมตลาด ถนนคนเดิน และการแสดง ซึ่งช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจในระดับชุมชน อีกหนึ่งองค์ประกอบสำคัญคือการจัดเตรียมสิ่งอำนวยความสะดวก (Facility) เช่น ห้องน้ำ จุดปฐมพยาบาล ที่จอดรถ และพื้นที่พักผ่อน เพื่อรองรับการใช้งานของประชาชนอย่างเหมาะสม ควบคู่กับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านความปลอดภัย เช่น ระบบไฟส่องสว่าง กล้องวงจรปิด (CCTV) และการออกแบบทางเดินและทางจักรยานที่ปลอดภัย ในด้านการขับเคลื่อนการพัฒนา ได้เน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน โดยมีองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นแกนหลัก ร่วมกับภาคเอกชน ภาควิชาการ และภาคประชาชน ผ่านการสร้างความร่วมมือในรูปแบบ MOU เพื่อให้เกิดการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพและยั่งยืน ผลลัพธ์ที่คาดหวังจากการพัฒนารูปแบบดังกล่าว คือ การเพิ่มระดับกิจกรรมทางกายของประชาชน ลดพฤติกรรมเนือยนิ่ง (Sedentary Behavior) ส่งเสริมให้เกิดเมืองที่มีชีวิตชีวาและปลอดภัย ตลอดจนกระตุ้นเศรษฐกิจฐานรากผ่านการท่องเที่ยวและกิจกรรมในชุมชน

จากเวทีประชุมได้ workshop นำเสนอแนวทางการพัฒนา 3 เรื่อง สรุปได้ดังนี้ 1. ป้าย และเชื่อมโยงพื้นที่ “สะดวก สะอาด ปลอดภัย” แนวคิด • มีความเป็นสากล • ติดตั้งไม่เกะกะ • มีความเป็นอัตลักษณ์ • Sustainable • Universal Design เครื่องมือ 1. MAP • มีการออกแบบที่ครอบคลุมการใช้งาน • จุดจอดรถ / รถโดยสาร • สำรวจกลุ่มผู้ใช้งาน o นักท่องเที่ยว o คนในพื้นที่ • เพิ่มมุมมองด้านการท่องเที่ยว 2. GUIDE BOOK • สำหรับการท่องเที่ยว • ร้านอาหาร / คาเฟ่ 3. ป้าย สัญลักษณ์ • การใช้สี epoxy • เทอร์โมพลาสติก (ทนทาน) • ใช้ในทางแยก 4. ระบบโดยสารสาธารณะ • บอกข้อมูลครบถ้วน ชัดเจน • แสดงระยะทาง และเส้นทางที่ชัดเจน ROLLER MAP • แบ่งตามจุดประสงค์ • ความเหมาะสมร้านค้า • ระบบออนไลน์ • QR Code • Experience Design Support • การประชาสัมพันธ์ • ท้องถิ่น / สมาคมธุรกิจท่องเที่ยว กิจกรรม (DAY & NIGHT) ดูบ้านเก่าเมือง (4 จุดหลัก) 1. ถนนสายหลัก – เดินตลาดเช้า / ตลาดกลางคืน 2. ถนนรอง – กิจกรรมศิลปะ / จุด check-in / วัฒนธรรม 3. ชุมชน/ตลาด – วิถีชีวิต / ของพื้นถิ่น / อาหาร 4. ย่านเมืองเก่า – ย่านการค้า / วัฒนธรรม มี storytelling Facility • ห้องน้ำ • จุดปฐมพยาบาล • จุดจอดรถ • จุดขยะ ขับเคลื่อนโดย • เทศบาลเป็นแกนหลัก • MOU ร่วม 4 ภาคส่วน o รัฐ o เอกชน o ภาคประชาสังคม • คนในชุมชนมีส่วนร่วม 2. ปรับปรุงโครงสร้างเมือง (ผังทางแยก + การจัดโซนพื้นที่) แนวคิดหลัก • ปรับปรุงทางแยก • จัดพื้นที่การใช้งาน • เชื่อมโยงเส้นทาง องค์ประกอบ • ถนนหลัก • ถนนรอง • วงเวียน • พื้นที่พาณิชย์ สิ่งที่ต้องพัฒนา 1. ทางเดินเท้า 2. ทางจักรยาน 3. จุดพัก / พื้นที่กิจกรรม 4. พื้นที่สีเขียว ACTIVE PROGRAM แนวคิด • โซนดู ปั่น เดิน • ใช้การเดินเป็นหลัก • นับ STEP + CALORIES BURN กิจกรรม 1. เส้นทางกิจกรรมทางกาย o ใช้เส้นทางเดินหลัก o ประชาสัมพันธ์ให้รับรู้ 2. กิจกรรมกลางคืน o ถนนคนเดิน / ตลาด o ดึงคนเข้าพื้นที่ 3. Parking Hub o มีจุดจอดรถหลัก o เชื่อมการเดิน 4. ตลาดชุมชน 24 ชม. (บางจุด)

1. พื้นที่และสิ่งแวดล้อม ปรับปรุงพื้นที่
2. ทางเดิน + เพิ่มความปลอดภัย o CCTV o ไฟส่องสว่าง
3. สร้างระบบกิจกรรม o Free space

โครงสร้างเมือง 1. พื้นที่สีเขียว / สวน o มีไฟ + CCTV 2. พื้นที่ริมน้ำ o พัฒนาเป็นจุดกิจกรรม 3. พื้นที่สาธารณะขนาดเล็ก o Pocket Park 4. การจัดการสายไฟ o เก็บสายลงดิน